زمینه و هدف: استرس شغلی به عنوان یکی از مسائل مهم تأثیرگذار بر سلامتی، عملکرد و ایمنی در صنایع، شناخته شده است. کارگران در محیط کار با عوامل استرس زای مختلفی از جمله روابط و تنش های میان کارکنان، بار کاری سنگین، ساعات طولانی کار، طراحی ضعیف شغل، ابهام یا تضاد در نقش کارکنان در سازمان، پشتیبانی و حمایت ضعیف، سرعت بالای کار و. . . مواجه هستند. در این میان، تقاضاهای شغلی مانند بار کاری، خصوصیات فیزیکی محیط کار و همچنین میزان و نحوه کنترل بر شغل از جمله عواملی هستند که تأثیر به سزایی در زندگی فردی و شغلی کارگران دارند. تقاضاهای شغلی بیش از حد توان و پایین بودن میزان کنترل بر شغل می تواند منجر به افزایش احساس بی حوصلگی و خطا در عملکرد های شناختی گردد که خود از علائم خستگی می باشند. این پژوهش، با هدف بررسی روابط میان عوامل استرس زای شغلی به ویژه تقاضا و کنترل با خستگی در طول روز کاری انجام شده است. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی-تحلیلی، 338 نفر از کارگران صنایع تولیدی مختلف در شهرستان تبریز و با روش نمونه گیری هدفمند در دسترس انتخاب شدند. جهت جمع آوری اطلاعات، 14 سوال مربوط به زیر فاکتورهای تقاضاهای شغلی و کنترل شغلی از پرسشنامه معتبر استرس شغلی HSE، پرسشنامه عوامل دموگرافیک و همچنین چک لیست خستگی طراحی شده در این مطالعه استفاده گردید. در چک لیست خستگی، کارگران میزان خستگی خود را در ساعات مشخص شده که از ساعت 7: 00 صبح شروع گشته و در ساعت 18: 00 پایان می یافت، بین بازه صفر تا ده علامت می زدند. جهت آنالیز آماری، روز کاری به سه دوره زمانی چهار ساعته تقسیم گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و Minitab و با کمک آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف جهت بررسی نرمال بودن داده ها، آزمون موخلی جهت بررسی ماتریس کوواریانس، آزمون اندازه های تکراری جهت بررسی خستگی میان دوره های زمانی و آزمون کنترل متغیرها برای کنترل متغیرهای مخدوشگر انجام گرفت. یافته ها: میانگین سنی افراد در این مطالعه حدود 37 سال بوده و اکثریت شرکت کنندگان این مطالعه را کارگران مرد تشکیل داده بودند. حدود 52 درصد از کارگران دارای سابقه کاری بیش از 11 سال بوده و 62 درصد از شرکت کنندگان در شیفت ثابت مشغول به کار بودند و به طور میانگین، 203 ساعت در طول یک ماه کار می کنند. طبق نتایج مطالعه، متغیر تقاضا دارای رابطه معنی دار با خستگی بر اساس زمان بوده (001/0p<) و خستگی با افزایش تقاضاهای شغلی افزایش یافته (001/0p<) است. همچنین، رابطه معنی دار میان متغیر کنترل و خستگی نشان داده شده است (001/0p<). طبق نتایج، خستگی با افزایش کنترل شغلی کاهش یافته است (001/0p<). همچنین نتایج، با سپری شدن زمان از شروع روز کاری، افزایش در میزان خستگی را نشان داده است (001/0p<). نتیجه گیری: استرس شغلی تأثیرات ناگوار بسیاری بر جنبه های مختلف زندگی بشر داشته است و خستگی شغلی یکی از عواقب منفی ناشی از آن می باشد. طبق نتایج این مطالعه، خستگی پدیده ای است که با انجام فعالیت های کاری و تداوم آن شروع گردیده و با گذشت زمان از لحظه شروع کار افزایش می یابد. حال اگر در محیط کار، میزان مواجه کارکنان با عوامل استرس زایی همچون فشار زمانی، فشار کاری و دیگر تقاضاهای شغلی بیش از حد توان، افزایش یابد و یا کنترل افراد بر نحوه انجام وظایف و کارها کاهش پیدا کند، این امر باعث افزایش شدت خستگی در کارگران می گردد.

سابقه و هدف: خستگی شغلی یکی ازمسائل بسیار مهم محیط های کاری است. مطالعه جنبه های گوناگون خستگی شغلی در رانندگان، به منظور کاهش حوادث جاده ای اهمیت دارد.مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی در 420 نفر از رانندگان وسایل نقلیه سنگین صورت گرفت. ابزار گردآوری داده شامل پرسشنامه دموگرافیک و اطلاعات شغلی و پرسشنامه خستگی شغلی Swedish Occupational Fatigue Inventory (SOFT) می باشد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های T-Test و مدل رگرسیون خطی چند متغیره با سطح معنی داری 0.05>p استفاده شده است.یافته ها: میانگین رانندگی روزانه افراد مورد مطالعه با تمامی ابعاد خستگی بجز فقدان انرژی رابطه معنی داری دارند (p<0.0.5). هم چنین بین پارامترهایی چون میانگین ساعات استراحت، کشیدن سیگار و فعالیت ورزشی با تمامی ابعاد خستگی رابطه معنی دار دیده شد (p<0.05). با حذف عوامل مخدوش کننده در مدل رگرسیون خطی، داشتن فعالیت ورزشی بیش ترین تاثیر در کاهش میزان خستگی در رانندگان نشان داده است.استنتاج: خستگی شغلی در رانندگان وسایل نقلیه سنگین ارتباط نزدیکی با فعالیت ها و عادات شغلی فرد دارد. اصلاح برخی رفتارهای غلط نظیر کشیدن سیگار، بی تحرکی، عدم توجه به میزان استراحت و رانندگی بی وقفه می تواند نقش عمده ای در بروز خستگی شغلی داشته باشد.

زمینه و هدف: حرفه پرستاری همراه با موقعیت های تنش زای زیادی می باشد که می تواند موجب مشکلاتی از قبیل کاهش کیفیت و کمیت مراقبت، بیماری های جسمی و اختلال خواب و خستگی شود. هدف مطالعه حاضر تعیین تنش شغلی و ارتباط آن با کیفیت خواب و خستگی پرستاران است.روش بررسی: این مطالعه مقطعی- همبستگی بر 200 پرستار شاغل در بیمارستان های آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران که به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شده بودند، صورت گرفت. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های اطلاعات دموگرافیک، تنش شغلی (Nursing Stress Scale- NSS)، بعد خستگی پرسشنامه قدرت فردی (Checklist Individual Strength-CIS) و کیفیت خواب (Pittsburgh Sleep Quality Index-PSQI) Pittsburgh استفاده شد. سپس داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین- انحراف معیار) و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون و (ANOVA به کمک نرم افزار SPSS نسخه 16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: نتایج نشان داد 54% پرستاران تنش زیاد، 43% تنش متوسط و 3% تنش کمی را تجربه می کردند و مواجهه با رنج و مرگ بیماران مهم ترین عامل تنش زا گزارش شد. هم چنین بین تنش شغلی با نمره کیفیت خواب (p<0.004) و خستگی (p<0.001) پرستاران ارتباط مستقیم و معنادار آماری وجود داشت.نتیجه گیری کلی: یافته ها نشان داد که با افزایش تنش شغلی، کیفیت خواب پرستاران کاهش و خستگی افزایش می یابد. بنابراین مدیران می توانند بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه تصمیمات مناسبی را برای کاهش خستگی و اختلالات خواب در پرستاران اتخاذ کنند.

لطفا برای مشاهده متن چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

سابقه و هدف: تنش شغلی یک واکنش منفی جسمی و روحی است که بعد از اختلالات اسکلتی-عضلانی دومین مشکل مرتبط با کار بوده و شیوع بالایی دارد. خستگی حالتی است که در یک دوره کاری پدید می آید و به دلیل آن فرد، کارایی خود را از دست می دهد. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین تنش شغلی با خستگی شغلی در پرستاران انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی تحلیلی از نوع مقطعی بود که در بیمارستان های آموزشی درمانی شهرستان گرگان شامل بیمارستان صیاد شیرازی، بیمارستان 5 آذر و بیمارستان طالقانی در سال 1400 انجام شد. 277 نفر از پرستاران، پس از نمونه گیری به روش طبقه ای تصادفی وارد مطالعه شدند. داده ها به وسیله پرسش نامه های تنش شغلی OSIPOWو خستگی شغلی سویدی SOFIجمع آوری و در نرم افزار SPSS-23 تحلیل شد. یافته ها: میانگین تنش شغلی 4/23 ±,05/180 بود و در سطح متوسط تا شدید طبقه بندی گردید. بالاترین نمره مربوط به بعد بار کاری نقش و کمترین نیز مربوط به بعد محیط فیزیکی بود. میانگین خستگی شغلی 5/22 ±,18/53 بود و در سطح کمتر از حد متوسط ارزیابی شد. بالاترین نمره مربوط به بعد فقدان انرژی و کمترین نیز مربوط به بعد تلاش جسمانی بود. بین تنش شغلی با خستگی شغلی و تمامی ابعاد آن در پرستاران رابطه مستقیم و معنادار ضعیف مشاهده شد. نتیجه گیری: با توجه به ارتباط بین تنش شغلی با خستگی شغلی، پیشنهاد می شود زیرساخت ها و تسهیلات لازم جهت کاهش تنش در پرستاران فراهم گردد و آموزش های راه های مقابله با تنش به کارکنان بیمارستان ارایه شود.

فرا شایستگی ادراک شده یک تجربۀ رایج در محیط کار است؛ با وجود این کم تر مورد توجه محققان داخلی قرار گرفته است. شناسایی متغیرهای مرتبط با این سازه برای درک ما از چگونگی تأثیرگذاری آن بر نتایج شغلی، ضروری است. بر اساس نظریۀ تناسب فرد-شغل، هدف از انجام این پژوهش، بررسی تأثیر فرا شایستگی ادراک شده بر رفتارهای کاری غیرمولد با در نظر گرفتن نقش میانجی‎گری کسالت شغلی، بیگانگی شغلی و خستگی عاطفی بود. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. جامعۀ آماری این پژوهش کارکنان شرکت گاز استان آذربایجان غربی بودند. بر اساس روش نمونه گیری تصادفی ساده، 225 نفر برای نمونه انتخاب شدند. ابزار اصلی گردآوری اطلاعات پرسش نامه بود. تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیات پژوهش با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد ادراک کارکنان از فرا شایستگی خود، رفتارهای کاری غیرمولد آنان را در پی دارد؛ به علاوه نقش میانجی‎گری کسالت شغلی، بیگانگی شغلی و خستگی عاطفی در این ارتباط مورد تأیید قرار گرفت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زمینه و هدف: ارزیابی جو ایمنی سازمانی برای هدایت رفتار مدیریتی حیاتی است. علاوه بر جو ایمنی، عوامل روانشناختی-شغلی شامل استرس شغلی، خستگی شغلی و عزت نفس نیز بر عملکرد ایمنی افراد تأثیرگذارند. این مطالعه با هدف بررسی همزمان ارتباطات دوطرفه بین جو ایمنی و سه متغیر مذکور در یک واحد صنعتی نظامی طراحی شد. روش ها: در این مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی (سال 1402)، 200  نفر از کارکنان یک واحد صنعتی نظامی تهران به روش سرشماری داوطلبانه انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه های معتبر جو ایمنی (LSCAT دانشگاه لافبرو)، خستگی شغلی سوئدی (SOFI)، استرس شغلی (HSE) و عزت نفس روزنبرگ (SES) جمع آوری گردید. تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 26 با آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف (بررسی نرمالیتی)، ضریب همبستگی اسپیرمن (ارتباط متغیرها) و رگرسیون خطی چندگانه (پیش بینی جو ایمنی) انجام شد. یافته ها: رابطه معکوس معناداری بین جو ایمنی و خستگی شغلی (0/251-=P<0/001, r) و جو ایمنی و استرس شغلی (0/515+=P<0/001, r) وجود دارد. به گونه­ای که جو ایمنی بالاتر با استرس کمتر مرتبط است. همچنین رابطه مستقیم معناداری بین استرس شغلی و خستگی وجود داشت (0/373+=P<0/001, r). تحلیل رگرسیون نشان داد که تنها استرس شغلی به طور قابل توجهی جو ایمنی را پیش بینی می کند (R2 تعدیل شده=0/235, 0/47=P<0/001, β). در این میان عزت نفس هیچ همبستگی معناداری با سایر متغیرها نشان نداد. نتیجه گیری: بهبود جو ایمنی از طریق تقویت اولویت دهی به ایمنی و درک خطر با کاهش استرس و خستگی شغلی مرتبط است. تدوین برنامه مدیریت کنترل استرس و اجرای مداخلات تقویت کننده عزت نفس (علی­رغم عدم ارتباط در مدل نهایی) به عنوان راهکارهای مکمل برای کاهش ریسک حوادث پیشنهاد می گردد. سرمایه گذاری در برنامه های ایمنی ساختاریافته با محوریت فرهنگ سازمانی ضروری است.

مقدمه: هدف این پژوهش، بررسی نقش خستگی هیجانی ناشی از تدریس مجازی و استرس شغلی در پیش بینی فرسودگی شغلی معلمان جوان و میانسال بود. روش کار: روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بوده و جامعه ی آماری این پژوهش را کلیه ی معلمان مقطع ابتدایی شهرستان خوی به تعداد 1378 نفر تشکیل داده اند که با مراجعه به جدول کرجسی و مورگان(1970) تعداد 300 نفر بر اساس نمونه گیری تصادفی طبقه ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه های خستگی عاطفی چن و همکاران (2019)، پرسشنامه استرس شغلی(HSE) و پرسشنامه فرسودگی شغلی مزلج، جمع آوری و با استفاده از آزمون های رگرسیون چندگانه و T مستقل تحلیل شدند. نتایج: یافته ها نشان داد که خستگی هیجانی ناشی از تدریس مجازی با (r=0/58) در سطح معنی داری (p<0/01) فرسودگی شغلی را پیش بینی می کند و استرس شغلی معلمان در دوران پاندمی کرونا نیز با (r=0/68) در سطح معنی داری (p<0/01) فرسودگی شغلی در معلمان را پیش بینی می کند. همچنین بین استرس شغلی و خستگی هیجانی ناشی از تدریس مجازی در بین معلمان جوان و معلمان میانسال تفاوت مشاهده شد. نتیجه گیری: به نظر می رسد که خستگی هیجانی در دوران کرونا اثرات نامطلوبی بر وضعیت معلمان به ویژه بر فرسودگی شغلی آنان دارد.